Een onderneming starten brengt veel regels en keuzes met zich mee. Een van de belangrijkste vragen is welke rechtsvorm het beste bij jou past en hoe je dit wilt inrichten. In de basis maken we onderscheid tussen rechtsvormen met en zonder rechtspersoonlijkheid. Bij een rechtsvorm zonder rechtspersoonlijkheid ben je privé aansprakelijk voor de schulden van je onderneming, wat betekent dat schuldeisers zich ook op je privévermogen kunnen verhalen. Kies je voor een rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid, zoals een bv, dan is in principe de rechtspersoon aansprakelijk en niet jij persoonlijk.
In deze reeks lichten we elke twee weken een andere rechtsvorm toe, zodat je beter kunt bepalen wat bij jouw situatie past. Deze keer staat de maatschap centraal. Een maatschap is een geschikte rechtsvorm wanneer je samen met anderen een beroep wilt uitoefenen als zelfstandig ondernemer. Denk bijvoorbeeld aan tandartsen, architecten of advocaten. Voor het oprichten van een maatschap is de tussenkomst van een notaris niet verplicht, maar het is wel verstandig om je goed te laten adviseren, bijvoorbeeld bij het opstellen van een maatschapscontract.
Hoewel een maatschapscontract niet verplicht is, is het sterk aan te raden om afspraken vast te leggen. Zo weet iedereen waar hij of zij aan toe is en voorkom je misverstanden. In zo’n contract leg je bijvoorbeeld vast wie de maten zijn en wat ieder inbrengt, zoals geld of arbeid. Ook maak je afspraken over de verdeling van de winst, die meestal gebaseerd is op de inbreng, tenzij anders wordt afgesproken. Het is daarbij niet toegestaan dat één maat alle winst ontvangt. Daarnaast kun je in het contract vastleggen hoe de bevoegdheden zijn verdeeld. Iedere maat mag handelingen verrichten die horen bij de dagelijkse gang van zaken, maar voor grotere beslissingen is vaak toestemming van alle maten nodig. In het maatschapscontract kun je deze afspraken naar wens aanpassen.
In de meeste gevallen moet je een maatschap inschrijven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Alleen wanneer er sprake is van een stille maatschap zonder onderneming, is inschrijving niet mogelijk. Door vooraf goede afspraken te maken en je goed te laten informeren, leg je een sterke basis voor een succesvolle samenwerking.